Vanaf de snelweg Triest – Venetië neem je de afslag Prosecco. Vanaf de afslag staat de Grotta Gigante aangegeven, een toeristengrot die een kilometer of 8 verderop ligt. Je volgt de borden richting de Gigante, tot je in het dorpje Borgo Grotta Gigante komt. Op een klein verkeerspleintje ga je linksaf (je rijdt om een boom heen, die midden op de weg staat). Even verderop ga je niet linksaf naar de toeristengrot, maar rijdt rechtdoor, tot op een y-splitsing. Hou links aan en rij het dorp weer uit. Na een paar honderd meter is links weggetje, dat eerst verhard is, maar na zo’n 25m onverhard wordt. Je kunt hier parkeren, of je rijdt het onverharde deel op en gaat de eerste mogelijkheid rechtsaf (onder de elektriciteitsleiding) en parkeert daar. Je volgt dit pad verder langs de leidingen, gaat er onderdoor en dan buigt het pad naar rechts (ong. 200m vanaf het begin van dit pad). Je volgt het pad naar rechts, stapt over een stenen muurtje en na 15m vind je de Grotta del Paranco, aan de rand van een doline. Nog eens 15m verderop ligt de Abisso del Colle Pauliano (25/3 VG), een grot die tot –94m diep gaat. Ideaal te combineren!

Technisch gezien is de Paranco een makkie: verdwalen is haast onmogelijk en afgezien van een ressaut van drie meter en een etroiture stelt het allemaal niet veel voor. Maar de grot biedt zulke mooie afzettingen dat een bezoek meer dan de moeite waard is. Wees wel voorzichtig: in de lage passages hangen fragiele afzettingen. Zorg dat je niets vernielt of besmeurt!

De Paranco start met een kruipgangetje, waar vroeger een deurtje in gezeten moet hebben. Achter dit ‘deurtje’ kom je in een eerste zaaltje uit, waar droge, fossiele afzettingen hangen. De stalactieten wijzen in alle richtingen. Dan daalt de vloer steil naar beneden en komt na een meter of tien in de volgende zaal. Hier vind je de eerste mooie afzettingen. De vloer wordt hier vlakker en via een mooie rotsboog met afzettingen kom je in de volgende zaal. Op de bodem liggen veel rotsblokken en stukken van afgebroken afzettingen, maar je vindt er een paar heerlijke stalagmieten en schitterende stalactieten. Hier en daar lange spaghetti’s.

Achter in het zaaltje zoek je naar een smalle doorgang, waar je een meter of drie moet afklimmen om in de volgende zaal te komen. Deze zaal meet ongeveer 10x5 meter en opnieuw mooi versierd. Opnieuw zoek je achterin naar een doorgang: een lage etroiture (ong. 40cm) brengt je in de grote zaal. Hier vindt je ook de grootste afzettingen: een paar enorme zuilen, gours, spaghetti’s, stalactieten met grote kristallen erop. Kortom, hier kun je aardig wat tijd doorbrengen met fotograferen. De ene afzetting is nog mooier dan de andere… De grote zaal is zo’n 40m lang en 10 tot 15m breed. Opnieuw zoek je een doorgang, rechts achter in deze zaal.

Via een kruipgangetje kom je in een klein zaaltje, waar het ‘orgel’ en de ‘gebroken zuil‘ de attracties vormen. Maar kijk ook eens omhoog, naar een spaghetti van minstens 1,5 meter!! Onder de gebroken zuil start een laag, dalend galerijtje, dat tevens het einde van de grot vormt. Dit galerijtje is rijkelijk versierd met stalactieten en stalagmieten, die bijna allemaal bezet zijn met grote kristallen. In de hele grot komen excentriques voor, maar in dit gedeelte hangen de mooiste en de meeste. Omdat dit gangetje redelijk laag is, moet je goed oppassen dat je niet met je helm de fragiele afzettingen sloopt.

Zoals de routebeschrijving al aangeeft: de Paranco ligt in het achterland van de Grotta Gigante, een van de mooiste toeristische grotten van Italië. Geen wonder dat ook in de Paranco schitterende afzettingen te vinden zijn. De grot is niet groot, maar als je foto’s wilt maken, trek je toch zo’n 2 tot 3 uur uit voor een bezoek.

De topo van deze grot vind je in het Cadastro E. Boegan